4. Tùy theo bản chất khoản dự phòng để DN hạch toán:

- Dự phòng tái cơ cấu DN: Ghi nhận vào CP QLDN.

- DP bảo hành SP, HH, công trình xây lắp: Ghi nhận vào CPBH.

- DP HĐ rủi ro lớn liên quan đến HTK: Ghi nhận vào GVHB còn HĐ rủi ro lớn khác: Ghi nhận vào chi phí khác.

5. DN phải TM trên BCTC thông tin về nghĩa vụ pháp lý hoặc nghĩa vụ liên đới, căn cứ ước tính giá trị (nếu có),... của nghĩa vụ hoàn nguyên môi trường, thu dọn, khôi phục, hoàn trả mặt bằng.

Quỹ phát triển khoa học và công nghệ

1. TK 356 có 2 TK cấp 2:

- TK 3561 - Quỹ phát triển KHCN.

- TK 3562 - Quỹ phát triển KHCN đã hình thành TSCĐ tài sản (thay đổi tên TK cấp 2 so với TT 200).

2. Bổ sung hạch toán kế toán cho các trường hợp:

- DN chi tiêu, sử dụng Quỹ để mua sắm HTK, TSCĐ lớn hơn số dư hiện có của Quỹ.

- Thanh lý, nhượng bán TSCĐ đầu tư, mua sắm bằng Quỹ.

- Chuyển TSCĐ hình thành từ kết quả thực hiện nhiệm vụ KHCN và ĐMST sang phục vụ cho SXKD hoặc ngược lại.

- DN phải nộp một phần Quỹ chưa sử dụng hoặc sử dụng không hết về Quỹ PTKH&CN quốc gia, bộ, địa phương.

- Quỹ phát triển khoa học và công nghệ.

- DN điều chuyển Quỹ của TCT, công ty mẹ cho công ty con, DN thành viên hoặc ngược lại.

- DN nộp NSNN phần thuế TNDN bị thu hồi, phần tiền lãi chậm nộp phát sinh đối với số Quỹ đã trích lập nhưng sử dụng không đúng mục đích, không sử dụng hoặc sử dụng không hết 70% khoản trích Quỹ hằng năm.

- TH tài sản đặc thù phục vụ HĐKHCN và ĐMST nhưng không thể điều chuyển sang HĐKHCN và ĐMST hay không thể điều chuyển sang HĐSXKD hoặc không thể thanh lý, nhượng bán, trừ phá dỡ, hủy bỏ hoặc bán theo vật tư, vật liệu thu hồi.

3. Bổ sung trường hợp DN sử dụng Quỹ mua TSCĐ dùng cho hoạt động khoa học và công nghệ cao hơn số dư hiện có của Quỹ:

- DN lựa chọn tính phần chênh lệch vào chi phí trong kỳ thì hạch toán ngay phần thiếu vào CPQLDN trong kỳ.

- DN lựa chọn không tính phần chênh lệch vào chi phí trong kỳ:

+ Nếu DN tiếp tục trích Quỹ ở các kỳ sau: Khi trích lập Quỹ, DN kết chuyển phần chênh lệch giữa số sử dụng cao hơn số dư hiện có của Quỹ từ TK 3561 sang TK 3562 cho đến khi bằng với số chênh lệch đó.

+ Nếu DN không thực hiện trích Quỹ ở các kỳ sau: Việc điều chỉnh giảm Quỹ tương ứng với hao mòn TSCĐ sẽ được thực hiện cho đến khi số dư Có chi tiết trên TK 3562 tương ứng với TSCĐ đó bằng 0.

1. Lưu ý về việc định giá tài sản phi tiền tệ nhận vốn góp phải tuân thủ theo quy định của pháp luật DN (nghiêm cấm kê khai khống vốn điều lệ, không góp đủ số vốn điều lệ như đã đăng ký; cố ý định giá tài sản góp vốn không đúng giá trị,...).

- Đối với việc góp vốn bằng các tài sản vô hình như thương hiệu, nhãn hiệu, tên thương mại, quyền khai thác, phát triển dự án... thực hiện theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp và pháp luật về sở hữu trí tuệ.

2. Quy định việc quản lý, sử dụng các nguồn hoặc quỹ thuộc vốn đầu tư chủ sở hữu, phân phối lợi nhuận của DN được thực hiện theo quy định của pháp luật doanh nghiệp và pháp luật liên quan.

3. Hạch toán giao dịch DN phát hành cổ phiếu để huy động vốn:

- Trường hợp DN không phải là công ty đại chúng: Hạch toán tăng vốn góp của CSH tương ứng với số tiền thu về phát hành.

- Trường hợp DN là công ty đại chúng: Khi nhận được tiền mua cổ phiếu của cổ đông ở tài khoản phong tỏa của NH, DN ghi nhận là khoản phải trả, phải nộp khác và khi DN được cấp Giấy chứng nhận đăng ký DN thì mới ghi tăng vốn góp của CSH.

- DN phải trình bày trên TMBCTC về việc tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán DN đang thực hiện/đã kết thúc các giao dịch phát hành cổ phiếu huy động vốn nhưng chưa nhận được GCN đăng ký DN để ghi tăng vốn góp của CSH trong BCTC.

4. Hạch toán giao dịch phát hành cổ phiếu để trả cổ tức hoặc phân phối LN cho các CSH hoặc dùng các nguồn thuộc vốn chủ sở hữu để tăng thêm hoặc bổ sung vốn điều lệ:

- Tại thời điểm DN phát hành CP để trả cổ tức/phân phối LN/dùng các nguồn thuộc vốn chủ sở hữu để tăng thêm hoặc bổ sung vốn điều lệ: DN ghi giảm LNSTCPP và tăng vốn khác của CSH.

- Khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký DN thì DN mới ghi tăng vốn góp của CSH.

5. Trường hợp DN trả lại vốn góp bằng tài sản phi tiền tệ (như HTK, TSCĐ,...) thì giá trị vốn góp trả lại cho chủ sở hữu căn cứ theo giá trị hợp lý của tài sản phi tiền tệ hoặc giá thỏa thuận do các bên thống nhất đánh giá.

6- Hạch toán chi phí phát hành cổ phiếu:

- Chi phí phát hành cổ phiếu tương ứng với số cổ phiếu không phát hành được (phát hành không thành công) được hạch toán vào chi phí tài chính.

- Chi phí phát hành cổ phiếu tương ứng với số cổ phiếu phát hành thành công hạch toán vào thặng dư vốn.

7. Số dư các TK 441 và TK 466 (nếu có) đã được kết chuyển sang TK 4118. DN báo cáo chủ sở hữu hoặc cấp có thẩm quyền ra quyết định xử lý và căn cứ vào quyết định xử lý đó để hạch toán cho phù hợp.

Kế toán chênh lệch tỷ giá hối đoái

1- Các loại tỷ giá hối đoái sử dụng:

- DN có nghiệp vụ kinh tế phát sinh bằng ngoại tệ phải thực hiện ghi sổ kế toán và lập Báo cáo tài chính theo một đơn vị tiền tệ thống nhất là Đồng Việt Nam hoặc đơn vị  tiền tệ trong kế toán. Việc quy đổi ngoại tệ ra đồng Việt Nam hoặc đơn vị tiền tệ trong kế toán phải căn cứ vào tỷ giá giao dịch thực tế hoặc tỷ giá ghi sổ tùy theo nội dung và bản chất của nghiệp vụ kinh tế phát sinh và nguyên tắc áp dụng tỷ giá hối đoái hướng dẫn tại TT này.

- Khi DN xác định nghĩa vụ thuế liên quan đến các giao dịch bằng ngoại tệ (kê khai, quyết toán và nộp thuế), doanh nghiệp thực hiện theo các quy định của pháp luật về thuế.

2. Tỷ giá giao dịch thực tế là tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của NHTM nơi DN thường xuyên có giao dịch hoặc tỷ giá xấp xỉ với tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình đó tại ngày giao dịch (được xác định hàng ngày hoặc hàng tuần hoặc hàng tháng). Tỷ giá xấp xỉ phải đảm bảo chênh lệch không vượt quá +/-1% so với tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình tại ngày giao dịch.

3. Tỷ giá ghi sổ để hạch toán các giao dịch bằng ngoại tệ: DN được lựa chọn áp dụng tỷ giá ghi sổ thực tế đích danh và tỷ giá ghi sổ BQGQ (tại thời điểm cuối kỳ hoặc từng thời điểm thanh toán) tùy theo đặc điểm và yêu cầu quản lý các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ. Theo đó:

4. Tỷ giá ghi sổ  

- Tỷ giá thực tế đích danh: Là tỷ giá được xác định khi thu hồi khoản nợ phải thu, các tài sản khác hoặc khi thanh toán khoản nợ phải trả bằng ngoại tệ, được xác định theo tỷ giá giao dịch thực tế cụ thể tại từng thời điểm đã phát sinh giao dịch (nếu chưa phát sinh việc đánh giá lại) hoặc tỷ giá đã được đánh giá lại cuối kỳ trước của từng đối tượng (nếu đã phát sinh việc đánh giá lại).

- Tỷ giá BQGQ: Là tỷ giá được xác định trên cơ sở trung bình giữa giá trị đã được quy đổi ra đơn vị tiền tệ trong kế toán theo tỷ giá giao dịch thực tế phát sinh đối với bên Nợ các TK tiền, nợ phải thu, tài sản khác hoặc bên Có các TK nợ phải trả chia cho số lượng nguyên tệ tồn đầu kỳ và số lượng nguyên tệ phát sinh tăng trong kỳ của từng đối tượng. Tỷ giá ghi sổ BQGQ có thể được xác định tại thời điểm cuối kỳ hoặc từng thời điểm thanh toán.

Doanh nghiệp đồng thời phải theo dõi trên sổ kế toán chi tiết về số lượng nguyên tệ và giá trị đã được quy đổi ra đơn vị tiền tệ trong kế toán của các tài khoản là tiền mặt, tiền gửi không kỳ hạn, tiền đang chuyển, các khoản phải thu, các khoản phải trả và các tài khoản khác là khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ để làm căn cứ xác định tỷ giá ghi sổ cho từng khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ. DN phải tính riêng tỷ giá ghi sổ cho từng loại tiền, tài sản của doanh nghiệp (tiền mặt, tiền gửi không kỳ hạn,...) hoặc từng đối tượng công nợ (Khách hàng X, người bán Y,...) và từng loại nguyên tệ (USD, EUR, JPY,...)

5. Áp dụng tỷ giá giao dịch thực tế

a) Trường hợp trong hợp đồng không quy định tỷ giá hối đoái cụ thể:

- Các TK phản ánh doanh thu, thu nhập khác. Riêng TH bán hàng hoá, cung cấp dịch vụ hoặc thu nhập có liên quan đến doanh thu nhận trước hoặc giao dịch nhận trước tiền của người mua thì doanh thu, thu nhập tương ứng với số tiền nhận trước được

• áp dụng tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm nhận trước (không áp dụng theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm ghi nhận doanh thu, thu nhập).

• Các TK phản ánh CPSXKD, CP khác. Riêng TH phân bổ khoản chi phí chờ phân bổ vào CP SXKD trong kỳ thì ghi nhận theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm trả trước (không áp dụng theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm phân bổ chi phí).

• Các tài khoản phản ánh tài sản. Riêng trường hợp tài sản được mua có liên quan đến giao dịch trả trước cho người bán thì giá trị tài sản tương ứng với số tiền trả trước được áp dụng tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm trả trước cho người bán (không áp dụng theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm ghi nhận tài sản).

• Bên Nợ các Tài khoản vốn bằng tiền hoặc các tài sản khác.

• Bên Nợ các Tài khoản phải thu.

• Bên Nợ các Tài khoản phải trả khi phát sinh giao dịch trả trước tiền cho người bán.

• Bên Có các TK phải trả.

• 6- Áp dụng tỷ giá ghi sổ

  Căn cứ vào đặc điểm và yêu cầu quản lý của đơn vị, các DN được lựa chọn áp dụng tỷ giá ghi sổ để hạch toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong kỳ cho từng khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ sau đây:

• Bên Có các TK vốn bằng tiền hoặc các tài sản khác;

• Bên Có các TK phải thu (ngoại trừ giao dịch nhận trước tiền của người mua);

• Bên Nợ TK phải thu khi tất toán khoản tiền nhận trước của người mua do đã chuyển giao sản phẩm, hàng hóa, TSCĐ, cung cấp dịch vụ, khối lượng được nghiệm thu;

• Bên Có các TK ký quỹ, ký cược, chi phí chờ phân bổ;

• Bên Nợ các TK phải trả (ngoại trừ giao dịch trả trước tiền cho người bán);

• Bên Có TK phải trả khi tất toán khoản tiền ứng trước cho người bán khi nhận được sản phẩm, hàng hóa, TSCĐ, dịch vụ, nghiệm thu khối lượng.

• 7- Xử lý chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh trong kỳ:

  Tất cả các khoản chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh đều được phản ánh ngay vào doanh thu hoạt động tài chính (nếu lãi) hoặc chi phí tài chính (nếu lỗ) để xác định kết quả hoạt động kinh doanh trong kỳ.

  8- Về sử dụng tỷ giá chéo:

• Bổ sung thêm hướng dẫn DN được lựa chọn một loại tiền tệ trung gian để quy đổi sang đơn vị tiền tệ trong kế toán của DN đối với trường hợp NHTM nơi DN thường xuyên có giao dịch không công bố tỷ giá của loại ngoại tệ mà DN phát sinh nhưng phải áp dụng nhất quán và phải trình bày trên TMBCTC về căn cứ lựa chọn loại tiền tệ trung gian đó và cách thức quy đổi sang đơn vị tiền tệ trong kế toán của DN.

• DN phải thuyết minh chi tiết, rõ ràng về chính sách kế toán đối với tỷ giá hối đoái được áp dụng để hạch toán các giao dịch phát sinh bằng ngoại tệ trên thuyết minh

• BCTC và việc lựa chọn tỷ giá hối đoái áp dụng phải đảm bảo nguyên tắc nhất quán theo quy định của VAS.

• 9- Cuối kỳ kế toán, các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ phải đánh giá lại (ngoại trừ một phần hoặc toàn bộ giá trị nợ phải thu có gốc ngoại tệ đã được trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi) theo tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của NHTM nơi DN thường xuyên có giao dịch hoặc nơi DN mở tài khoản tiền gửi không kỳ hạn (các khoản tiền gửi không kỳ hạn bằng ngoại tệ).

  Chênh lệch tỷ giá do đánh giá lại phản ánh vào DTTC (nếu lãi) hoặc CPTC (nếu lỗ) nhưng trên BCKQKD được trình bày theo số thuần (tổng số lãi - tổng số lỗ).

• Lưu ý về DN không được vốn hóa các khoản chênh lệch tỷ giá hối đoái vào giá trị tài sản dở dang.

• Bổ sung hướng dẫn xác định CLTG để đánh giá lại khi DN sử dụng tỷ giá giao dịch thực tế để hạch toán các giao dịch bằng ngoại tệ:

• Đối với kế toán chi trả cổ tức cho cổ phiếu ưu đãi: DN phân loại khoản cổ tức theo bản chất của cổ phiếu ưu đãi là nợ phải trả hay vốn chủ sở hữu để ghi nhận khoản cổ phiếu ưu đãi vào tài khoản liên quan cho phù hợp.

  Nếu cổ phiếu ưu đãi được phân loại là nợ phải trả: DN không ghi nhận cổ tức phải trả cho cổ phần ưu đãi từ lợi nhuận sau thuế chưa phân phối;

  Nếu cổ phiếu ưu đãi được phân loại là vốn chủ sở hữu: Khoản cổ tức ưu đãi phải trả được kế toán tương tự như việc trả cổ tức của cổ phiếu phổ thông.

  Cổ phiếu ưu đãi được phân loại là nợ phải trả nếu trong hồ sơ phát hành cổ phiếu đó hoặc Điều lệ:

  có điều khoản quy định về việc bên phát hành bắt buộc phải mua lại cổ phiếu tại một thời điểm xác định cụ thể trong tương lai hoặc bên phát hành không thể từ chối nghĩa vụ thanh toán khi thỏa mãn các điều kiện cụ thể; hoặc

  có điều khoản bắt buộc bên phát hành phải trả cổ tức ở một tỷ lệ/mức nhất định không phụ thuộc vào kết quả kinh doanh của bên phát hành; hoặc

  có điều khoản chuyển đổi thành CP phổ thông nhưng phương án phát hành không quy định một tỷ lệ chuyển đổi cố định hoặc không quy định một số lượng cổ phiếu phổ thông xác định sẽ được chuyển đổi mà dựa trên giá thị trường của cổ phiếu tại thời điểm chuyển đổi.

  Kế toán các khoản doanh thu

  1- Nguyên tắc ghi nhận doanh thu:

  DT ghi nhận theo nghĩa vụ thực hiện và được phân bổ theo nghĩa vụ cung cấp HHDV, kể cả HHDV tặng kèm. Đối với các giao dịch làm phát sinh nghĩa vụ của DN ở thời điểm hiện tại và trong tương lai, DT phải được phân bổ theo FV của từng nghĩa vụ thực hiện và được ghi nhận khi nghĩa vụ đã được thực hiện.

• Trường hợp DN tặng HHDV miễn phí cho KH nhưng theo đặc điểm mô hình kinh doanh, giá bán hàng hóa, dịch vụ chính của DN không thay đổi cho dù khách hàng có nhận hay không nhận HHDV tặng kèm được kế toán tương tự khuyến mại không kèm theo điều kiện.

• 2- Bổ sung thêm nội dung hướng dẫn DN căn cứ bản chất hợp đồng, cam kết với KH để xác định vai trò của DN là chủ thể hay đại lý để có cơ sở xác định thời điểm hoàn thành nghĩa vụ, làm căn cứ ghi nhận doanh thu đối với HHDV:

• DN là chủ thể khi trực tiếp cung cấp HHDV cho KH, có quyền kiểm soát HHDV. DN có thể không nhất thiết phải kiểm soát một HHDV cụ thể nếu về quyền sở hữu, quyền sử dụng HHDV đó về pháp lý chỉ trong 1 khoảng thời gian ngắn trước khi chuyển giao cho KH.

• DN là đại lý khi DN đóng vai trò trung gian sắp xếp hoặc bên bán quyền sử dụng dịch vụ còn đơn vị khác có trách nhiệm cung cấp HHDV cho KH, kiểm soát về giá cả, chất lượng HHDV.

• 3- Về doanh thu không bao gồm các khoản thu hộ bên thứ ba: Bổ sung thêm các khoản DN đã thu từ khách hàng nhưng khách hàng không sử dụng để thanh toán cho các hàng hóa, dịch vụ của DN mà dùng để thanh toán cho các đối tác khác về các khoản như ủng hộ nhân

  đạo, thanh toán cho hàng hóa, dịch vụ do bên thứ ba cung cấp,... theo quy định của pháp luật.

  4- Không quy định về việc DN là chủ đầu tư kinh doanh BĐS khi chưa tập hợp được đầy đủ hồ sơ, chứng từ về các khoản chi phí liên quan trực tiếp tới việc đầu tư, xây dựng BĐS nhưng đã phát sinh doanh thu nhượng bán BĐS được trích trước một phần chi phí để tạm tính giá vốn hàng bán đối với những BĐS bàn giao cho KH.

  5- Về doanh thu cho thuê tài sản nhận tiền trước cho nhiều kỳ: Việc ghi nhận doanh thu được thực hiện theo nguyên tắc phân bổ số tiền cho thuê nhận trước phù hợp với thời hạn cho thuê, trong đó lưu ý đối với trường hợp hợp đồng có nhiều cấu phần (bán, thuê,...): DN căn cứ điều khoản hợp đồng liên quan đến thời hạn, điều kiện thuê để ghi nhận doanh thu tương ứng với từng cấu phần, đồng thời DN phải theo dõi, thuyết minh trong TMBCTC về thời hạn, đặc điểm, giá trị làm căn cứ để xác định, ghi nhận doanh thu tương ứng với từng cấu phần.

  Doanh thu hoạt động tài chính

  1- Về ước tính lãi dồn tích: Nhà đầu tư căn cứ vào thông tin về khoản đầu tư, tình hình tài chính, kết quả kinh doanh của đơn vị nhận đầu tư thực hiện việc ước tính để xác định lãi dồn tích trước ngày mua, làm cơ sở cho DN phân bổ cổ tức, lợi nhuận được chia bằng tiền hoặc tài sản phi tiền tệ cho giai đoạn trước và sau ngày đầu tư;

  2- Đối với nhượng bán các khoản đầu tư tài chính mà nhận được tài sản phi tiền tệ thì giá bán được tính theo giá trị hợp lý tương tự như giao dịch bán, trao đổi các tài sản phi tiền tệ đó.

  3- Khi nhà đầu tư được nhận cổ tức bằng cổ phiếu hoặc khi đơn vị nhận đầu tư sử dụng vốn khác của chủ sở hữu, các quỹ thuộc vốn chủ sở hữu và LNSTCPP để tăng thêm vốn điều lệ: DN không ghi nhận tăng giá trị khoản đầu tư vào đơn vị nhận đầu tư tương ứng với doanh thu hoạt động tài chính mà chỉ theo dõi số lượng cổ phiếu tăng thêm hoặc giá trị phần vốn được tăng thêm trên TMBCTC.

• Đối với DNNN nếu có quy định khác biệt với nguyên tắc quy định tại Thông tư này thì được thực hiện theo quy định của pháp luật đối với DNNN.

• Thu nhập khác

  1- Thu nhập quà biếu, quà tặng bằng tiền, hiện vật, cổ phần, phần vốn góp tại DN khác,... của các tổ chức, cá nhân tặng cho DN (trừ khoản hỗ trợ, tài trợ, biếu, tặng được ghi tăng vốn đầu tư của CSH theo quyết định của cấp có thẩm quyền). DN được tài trợ, biếu, tặng tài sản phi tiền tệ hoặc cổ phần/cổ phiếu/phần vốn góp mà chưa có thông tin về giá trị thì việc xác định giá trị của các tài sản này có thể căn cứ vào giá thị trường của tài sản hoặc giá trị theo đánh giá của Hội đồng đánh giá tài sản của DN hoặc tổ chức thẩm định giá chuyên nghiệp. DN phải TMBCTC về căn cứ xác định giá trị tài sản phi tiền tệ đó.

  2- Thu các khoản nợ phải trả không xác định được chủ nợ hoặc đã xác định được là không phải trả nợ.

  3- Khi có khả năng chắc chắn thu được các khoản tiền phạt vi phạm hợp đồng, DN phải xét bản chất của khoản tiền phạt để hạch toán phù hợp:

  Đối với bên bán: Tất cả các khoản tiền phạt vi phạm hợp đồng thu được từ bên mua nằm ngoài giá trị hợp đồng được ghi nhận là thu nhập khác.

  Đối với bên mua: Các khoản tiền phạt vi phạm HĐ thu được từ bên bán nằm ngoài giá trị hợp đồng được ghi nhận là thu nhập khác, trừ trường hợp người bán vi phạm HĐ nhưng người mua vẫn nhận hàng và người bán chấp nhận giảm trừ số tiền phạt vào số tiền người mua phải thanh toán thì giá trị hàng mua phải được ghi nhận theo số thực tế phải thanh toán cho nhà cung cấp sau khi trừ (-) khoản tiền phạt vi phạm hợp đồng được hưởng.

  Kế toán các khoản chi phí (tiếp)

  1- BỔ sung rõ nguyên tắc doanh thu phù hợp với chi phí: Việc ghi nhận chi phí ngay cả khi chưa đến kỳ hạn thanh toán nhưng có khả năng chắc chắn sẽ phát sinh nhằm đảm bảo nguyên tắc thận trọng và bảo toàn vốn. Khi DN ghi nhận một khoản doanh thu thì phải ghi nhận một khoản chi phí tương ứng có liên quan đến việc tạo ra doanh thu đó (gồm chi phí của kỳ tạo ra doanh thu và chi phí của các kỳ trước hoặc chi phí phải trả nhưng liên quan đến doanh thu của kỳ đó). Tuy nhiên trong một số trường hợp, nguyên tắc phù hợp có thể xung đột với nguyên tắc thận trọng thì DN phải căn cứ vào bản chất của giao dịch và các CMKT để phản ánh giao dịch một cách trung thực, hợp lý.

  2- BỔ sung vào TK 632 khoản trích lập dự phòng hợp đồng có rủi ro lớn liên quan đến bán HTK; BỔ sung TK 6275, 6415; Bỏ TK 611, 631.

  Kế toán các khoản chi phí (tiếp)

  3- Bổ sung vào TK 632 giá vốn của tài sản sinh học (trừ cây lâu năm cho sản phẩm định kỳ và súc vật làm việc), khoản trích lập dự phòng hợp đồng có rủi ro lớn liên quan đến bán HTK.

  4- Bổ sung vào TK 635 phần chênh lệch giữa giá mua lại trước hạn cao hơn giá trị ghi sổ của trái phiếu đã phát hành.

  5- Bổ sung nội dung quy định rõ hơn ngoài chi phí phát hành trái phiếu thì chi phí đi vay cũng được phân bổ dần phù hợp với kỳ hạn trái phiếu/kỳ hạn vay và được ghi nhận vào chi phí tài chính kể cả việc phát hành trái phiếu/đi vay phục vụ cho mục đích sản xuất, kinh doanh thông thường.

  6- Khoản cổ tức phải trả cho cổ phiếu ưu đãi được phân loại là nợ phải trả được ghi nhận vào chi phí tài chính.

  7- Bổ sung hướng dẫn kế toán chi phí thuế TNDN bổ sung theo quy định về thuế tối thiểu toàn cầu theo từng đơn vị:

  Đối với DN là đơn vị hợp thành chịu trách nhiệm kê khai:

  Đối với DN là đơn vị hợp thành không chịu trách nhiệm kê khai:

  Lưu ý về thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế, thời điểm kê khai, thời điểm quyết toán thuế.

  8- Bỏ TK 611, 631, DN căn cứ vào đặc điểm, tính chất, số lượng, chủng loại của từng mặt hàng tồn kho cũng như yêu cầu quản lý và điều kiện vật chất để xác định số lượng và giá trị hàng xuất kho theo từng lần phát sinh hoặc tính trên cơ sở số lượng và giá trị HTK cuối kỳ cho phù hợp và phải được áp dụng nhất quán giữa các kỳ kế toán, trừ khi có sự thay đổi chính sách kế toán.

  IV. Báo cáo tài chính

  HỆ THỐNG BÁO CÁO TÀI CHÍNH

  1-Người ký BCTC: Người lập, kế toán trưởng, người đại diện pháp luật của DN.

  2- Bổ sung quy định ngày phê duyệt BCTC của doanh nghiệp;

  3- Bỏ, đổi tên, bổ sung một số chỉ tiêu trên các BCTC liên quan.

  Sửa đổi, bổ sung BCTC

  1- DN được bổ sung thêm các chỉ tiêu của BCTC nhưng phải đảm bảo quy định của Luật Kế toán và tuân thủ các nguyên tắc lập và trình bày BCTC. DN phải TM trên BCTC về những nội dung đã bổ sung so với biểu mẫu BCTC hướng dẫn tại Thông tư này.

  DN có trách nhiệm ban hành Quy chế hạch toán kế toán (hoặc tài liệu tương đương) khi bổ sung thêm các chỉ tiêu của BCTC. Quy chế phải nêu rõ sự cần thiết của việc bổ sung đó và trách nhiệm của DN trước pháp luật về các nội dung đã bổ sung. Nếu không bổ sung thêm các chỉ tiêu của BCTC thì áp dụng mẫu BCTC hướng dẫn tại Thông tư này.

  2- Trường hợp DN không thể bổ sung thêm hoặc cần sửa đổi các chỉ tiêu của BCTC thì báo cáo Bộ Tài chính để được hướng dẫn.

  1. Kỳ lập BCTC năm: Các DN phải lập BCTC năm theo quy định của Luật Kế toán.

  2. Kỳ lập BCTC giữa niên độ: BCTC bán niên gồm BCTC quý (gồm cả quý IV) và BCTC bán niên (BCTC 6 tháng).

  3. Kỳ lập BCTC khác:

  a) DN lập BCTC theo kỳ kế toán khác (BCTC tháng,...) theo yêu cầu của pháp luật, của công ty mẹ hoặc CSH.

  b) DN bị chia, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi loại hình DN, giải thể, phá sản phải lập BCTC tại thời điểm chia, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, giải thể, phá sản theo quy định của pháp luật.

  Thời hạn nộp và công khai BCTC

  1- Thời hạn nộp BCTC năm chậm nhất là 90 ngày, kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm. Thời hạn nộp các BCTC kỳ kế toán khác thực hiện theo quy định của pháp luật liên quan.

  2- Công ty mẹ, tổng công ty được quy định thời hạn nộp BCTC của công ty con,...

  3- Hình thức công khai BCTC: Phát hành ấn phẩm; Thông báo bằng văn bản; Niêm yết; Đăng tải trên website; Các hình thức khác.

  4- DN phải kiểm toán BCTC thì khi công khai BCTC phải đính kèm báo cáo kiểm toán.

  Nơi nhận BCTC

  1- Việc nộp Báo cáo tài chính của doanh nghiệp cho cơ quan có thẩm quyền phải được thực hiện theo quy định của pháp luật có liên quan.

  2- Đối với các doanh nghiệp mà pháp luật quy định phải kiểm toán Báo cáo tài chính thì khi nộp Báo cáo tài chính cho các cơ quan có thẩm quyền phải đính kèm báo cáo kiểm toán theo quy định.

  3- Trường hợp khi Báo cáo tài chính của doanh nghiệp được lưu giữ tại Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp thì các cơ quan nhận Báo cáo tài chính của doanh nghiệp được yêu cầu cung cấp thông tin về Báo cáo tài chính của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật.

  Nguyên tắc phân loại tài sản, nợ phải trả khi lập và trình bày đáp ứng giả định hoạt động liên tục

  1- Một tài sản được phân loại là ngắn hạn khi thuộc một trong các trường hợp sau:

  DN dự kiến thu hồi hoặc dự tính bán hay sử dụng tài sản đó trong một chu kỳ kinh doanh thông thường hoặc trong thời hạn từ 12 tháng trở xuống kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán;

  DN nắm giữ tài sản đó chủ yếu cho mục đích thương mại;

  Tài sản là tiền hoặc tương đương tiền, trừ khi tài sản này bị cấm trao đổi hoặc không được sử dụng để thanh toán cho một nghĩa vụ nợ phải trả trên 12 tháng kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán.

  2- Một khoản nợ phải trả được phân loại là ngắn hạn khi thuộc một trong các trường hợp sau:

  DN dự kiến thanh toán khoản nợ phải trả này trong một chu kỳ kinh doanh thông thường hoặc đến hạn thanh toán trong thời hạn từ 12 tháng trở xuống kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán;

  DN nắm giữ khoản nợ phải trả chủ yếu vì mục đích kinh doanh;

  DN không có quyền từ chối nghĩa vụ thanh toán khoản nợ phải trả (kể cả khoản nợ phải trả sẽ được thanh toán bằng cách phát hành các công cụ vốn theo quyền chọn của bên đối tác) tại bất kỳ thời điểm nào trong thời hạn từ 12 tháng trở xuống kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán.

  3- Lưu ý về việc phân loại nợ phải trả khi tài sản được phân loại theo chu kỳ kinh doanh thông thường.

  Việc áp dụng chu kỳ hoạt động kinh doanh thông thường để phân loại tài sản và nợ phải trả của DN là như nhau. DN không thể xác định được rõ ràng chu kỳ kinh doanh thông thường thì chu kỳ kinh doanh của DN đó vẫn được coi là 12 tháng.

  Các khoản nợ phải trả là một phần của vốn lưu động được sử dụng trong chu kỳ kinh doanh thông thường của DN phải phân loại là nợ ngắn hạn ngay cả khi DN có nghĩa vụ thanh toán các khoản nợ phải trả này trên 12 tháng kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán.

  TM giá trị tài sản và nợ phải trả dự kiến sẽ được thu hồi hoặc phải thanh toán từ 12 tháng trở xuống hoặc trên 12 tháng kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán đối với từng dòng chỉ tiêu tài sản và nợ phải trả.

  4- Khi có các sự kiện sau đây xảy ra sau ngày kết thúc kỳ kế toán thì vẫn được coi là các sự kiện phát sinh sau không cần điều chỉnh:

  Thỏa thuận gia hạn khoản nợ phải trả ngắn hạn thành dài hạn;

  Khắc phục vi phạm trong thỏa thuận đối với nợ phải trả dài hạn; và

  Chủ nợ cho phép ân hạn để khắc phục vi phạm của thỏa thuận đối với nợ phải trả dài hạn ít nhất là 12 tháng sau ngày kết thúc kỳ kế toán.

  Đồng thời, DN phải thuyết minh trên Thuyết minh BCTC các sự kiện phát sinh sau này theo quy định.

  Nguyên tắc chuyển đổi BCTC từ ngoại tệ sang

  1- Đối với BC tình hình tài chính, lưu ý một số chỉ tiêu sau:

  Tài sản và nợ phải trả quy đổi ra VNĐ theo tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của NHTM nơi DN thường xuyên có giao dịch tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán;

  LNSTCPP còn lại phải được quy đổi theo tỷ giá ghi sổ của khoản mục LNSTCPP;

  2- Đối với BCKQHĐKD và BCLCTT: Quy đổi ra VNĐ theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm phát sinh giao dịch. Trường hợp tỷ giá bình quân kỳ kế toán xấp xỉ với tỷ giá thực tế tại thời điểm phát sinh giao dịch (chênh lệch không vượt quá biên độ tỷ giá giao ngay theo quy định của NHNN) thì có thể áp dụng theo tỷ giá bình quân kỳ kế toán (nếu lựa chọn).

  Nguyên tắc lập, trình bày BCTC khi chia, tách, hợp nhất, sáp nhập DN

  1- Định nghĩa sáp nhập, hợp nhất, chia, tách DN.

  2- Trường hợp sáp nhập DN

  a) Các DN phải thực hiện theo quy định của pháp luật doanh nghiệp và pháp luật khác có liên quan.

  b) Việc xác định giá trị tài sản thuần nhận về của DN nhận sáp nhập:

  Nếu thỏa mãn HĐKD theo VAS 11:

  • Việc sáp nhập giữa các DN dưới sự kiểm soát chung: Căn cứ giá trị ghi sổ trên BCTC riêng của DN bị sáp nhập tại thời điểm sáp nhập.

  • Việc sáp nhập giữa các DN không dưới sự kiểm soát chung: Áp dụng theo PP mua tại VAS 11.

  Nếu không thỏa mãn HĐKD theo VAS 11: Xác định như khi mua 1 nhóm tài sản/các TS thuần.

  c) Xác định giá phí để thực hiện giao dịch sáp nhập khi DN nhận sáp nhập sử dụng các khoản đầu tư hoặc chi trả thêm tiền hoặc sử dụng HTK, TSCĐ, BĐSĐT, phát hành công cụ vốn để thanh toán cho nhà đầu tư khác:

  Nếu giao dịch sáp nhập thỏa mãn HĐKD theo VAS 11: Thực hiện như VAS 11

  Nếu giao dịch sáp nhập không thỏa mãn HĐKD theo VAS 11: DN ưu tiên sử dụng FV của tài sản và các khoản công nợ nhận về tại ngày trao đổi, nếu không xác định được/không đáng tin cậy thì căn cứ vào giá trị hợp lý của tài sản mang đi hoặc các bằng chứng/cách tính toán khác tin cậy hơn.

  TH giá được thanh toán được xác định chung cho nhiều tài sản phi tiền tệ đem trao đổi: DN nhận sáp nhập xác định giá bán cho từng tài sản mang đi trao đổi theo một phương thức có hệ thống (như phân bổ theo giá trị ghi sổ, giá trị hợp lý của tài sản mang đi trao đổi tại ngày trao đổi,...). DN nhận sáp nhập phải dừng ghi nhận các tài sản mang đi hoặc chi ra để thực hiện giao dịch sáp nhập.

  Việc xác định giá trị của tài sản phi tiền tệ mang đi phải tuân thủ quy định của PL liên quan và chỉ được đánh giá lại khi có bằng chứng chắc chắn, đáng tin cậy chứng minh được giá thị trường có chênh lệch so với GTGS của tài sản đó tại thời điểm trao đổi. Các bên phải chịu trách nhiệm trước PL nếu cố ý định giá hoặc xác định không đúng giá trị các phi tiền tệ mang đi sáp nhập DN.

  d) Nguyên tắc kế toán khoản chênh lệch giữa giá phí so với giá trị tài sản thuần nhận về từ DN bị sáp nhập đối với TH giao dịch sáp nhập thỏa mãn HĐKD theo VAS 11:

  Nếu sáp nhập thực hiện giữa các bên dưới sự kiểm soát chung: Toàn bộ khoản chênh lệch hạch toán vào TK 4118 và định kỳ kết chuyển sang TK 421 với thời gian không quá 10 năm, bắt đầu kể từ ngày sáp nhập theo phương pháp đường thẳng hoặc phương pháp khác hợp lý hơn

  Nếu sáp nhập thực hiện giữa các bên không dưới sự kiểm soát chung: Kế toán như khoản LTTM hoặc bất lợi thương mại phát sinh trong giao dịch hợp nhất kinh doanh theo VAS 11

  đ) Nếu sáp nhập DN có phát sinh các giao dịch nội bộ về mua bán HHDV, TSCĐ,... thì sau khi nhận bàn giao tài sản thuần của công ty con, công ty mẹ phải thực hiện loại trừ các giao dịch nội bộ trước khi lập BCTC riêng của công ty mẹ cho kỳ sáp nhập DN.

  e) Việc xác định nghĩa vụ thuế liên quan được thực hiện theo quy định của pháp luật thuế. Thuế TNDN hoãn lại liên quan được hạch toán theo VAS 17.

  g) Các trường hợp sáp nhập DN phát sinh không thuộc các trường hợp nêu trên, DN căn cứ vào các nguyên tắc quy định trong hệ thống VAS, các hướng dẫn tại Thông tư này và bản chất của giao dịch sáp nhập để thực hiện việc hạch toán kế toán cho phù hợp.

  3- Đối với trường hợp chia, tách, hợp nhất DN:

  a) Các DN phải thực hiện theo quy định của pháp luật doanh nghiệp và pháp luật khác có liên quan.

  b) Việc xác định giá trị tài sản thuần của DN mới như sau:

  Đối với hợp nhất DN: Tương tự như sáp nhập DN

  Đối với trường hợp chia, tách DN: DN mới được ghi nhận vào sổ kế toán DN mình giá trị tài sản thuần nhận được từ DN bị chia, tách theo giá trị ghi sổ trên BCTC riêng của DN bị chia, tách tại thời điểm chia, tách DN.

  c) Các DN mới phát hành công cụ vốn để thực hiện chia, tách, hợp nhất DN thì DN mới ưu tiên sử dụng giá trị hợp lý của các TS, NPT nhận về tại ngày trao đổi để xác định giá trị hợp lý của công cụ vốn, trừ trường hợp được thực hiện theo tại VAS 11.

  Nếu giá trị hợp lý của các TS, NPT nhận về tại ngày trao đổi không xác định được/không đáng tin cậy thì giá trị hợp lý của công cụ vốn là giá niêm yết trên thị trường chứng khoán.

  Nếu công cụ vốn không có giá niêm yết thì sử dụng theo giá trị mà các bằng chứng và cách tính toán khác chứng minh được rằng đáng tin cậy hơn. Khoản chênh lệch giữa giá trị cổ phiếu phát hành với mệnh giá cổ phiếu được phản ánh vào thặng dư vốn.

  d) Các trường hợp chia, tách, hợp nhất DN phát sinh không thuộc các trường hợp nêu trên, DN căn cứ vào các nguyên tắc quy định trong hệ thống VAS, các hướng dẫn tại Thông tư này và bản chất của giao dịch chia, tách, hợp nhất DN để thực hiện việc hạch toán kế toán cho phù hợp.

  e) Việc chia, tách, hợp nhất, sáp nhập DN trong các DN nhà nước nếu có quy định khác so với nguyên tắc quy định tại Thông tư này thì được thực hiện theo quy định của pháp luật đối với DN nhà nước.

  4. Việc ghi sổ kế toán và lập BCTC khi chia, tách, hợp nhất, sáp nhập thực hiện như sau:

  a) Đối với sổ kế toán:

  TH sáp nhập: DN nhận sáp nhập ghi nhận giá trị TS, NPT và VCSH nhận từ DN bị sáp nhập là số phát sinh. Dòng số dư đầu kỳ của TS, NPT và VCSH trên sổ kế toán của DN nhận sáp nhập không thay đổi.

  TH hợp nhất: DN mới ghi nhận giá trị TS, NPT, VCSH nhận từ DN bị hợp nhất là số phát sinh trong kỳ. Dòng số dư đầu kỳ của TS, NPT, VCSH trên sổ kế toán của DN mới không có số liệu.

  TH chia DN: DN mới ghi nhận giá trị TS, NPT và VCSH được bàn giao từ DN bị chia là số phát sinh. Dòng số dư đầu kỳ của TS, NPT và VCSH trên sổ kế toán của DN mới không có số liệu.

  TH tách DN: DN mới ghi nhận giá trị TS, NPT và VCSH được bàn giao từ DN bị tách là số phát sinh. Dòng số dư đầu kỳ của TS, NPT và VCSH trên sổ kế toán của DN mới không có số liệu. Dòng số dư đầu kỳ của TS, NPT và VCSH trên sổ kế toán của DN bị tách không thay đổi.

  b) Đối với Báo cáo tình hình tài chính:

  Giá trị TS, NPT và VCSH nhận từ DN bị sáp nhập sẽ được tổng hợp để trình bày vào cột “Số cuối năm” còn cột “Số đầu năm” của DN nhận sáp nhập không thay đổi.

  Giá trị TS, NPT và VCSH nhận từ DN bị hợp nhất được tổng hợp để trình bày vào cột “Số cuối năm” và cột “Số đầu năm” của DN mới không có số liệu.

  Giá trị TS, NPT và VCSH kế thừa của DN bị chia, bị tách được tổng hợp trình bày vào cột “Số cuối năm” và cột “Số đầu năm” của DN mới không có số liệu. Cột “Số đầu năm” của DN bị tách không thay đổi.

   

  5- Số dư đầu kỳ trên Báo cáo tình hình tài chính của DN không đáp ứng giả định hoạt động liên tục: Căn cứ số dư các chỉ tiêu cuối kỳ trước (giả định DN đáp ứng giả định hoạt động liên tục) để tính toán cho các chỉ tiêu liên quan theo mẫu của DN không đáp ứng giả định hoạt động liên tục và Thuyết minh.

  Chuyển đổi số dư trên sổ kế toán

  1- DN chuyển đổi số dư các TK sau:

  Căn cứ số dư TK chi tiết 111, 112, 113, 121, 153, 154, 156, 211, 212, 213, 3387 để chuyển sang TK chi tiết phù hợp của DN.

  Căn cứ vào số dư chi tiết TK 138 (chi tiết giá trị vốn đem đi góp vốn vào BCC không đồng kiểm soát) để chuyển sang TK 2281.

  Căn cứ sổ chi tiết chi phí về nâng cấp, cải tạo TSCĐ còn chưa hoàn thành tại TK 2413 chuyển sang TK 2414.

  Căn cứ số dư Có chi tiết TK 338 về số phải trả cổ tức, lợi nhuận để chuyển sang Tài khoản 332.

  DN căn cứ vào số dư TK 441, TK 466 để chuyển sang TK 4118.

  Điều khoản chuyển tiếp

  DN thay đổi chính sách kế toán do áp dụng lần đầu các quy định của pháp luật mà đã có các hướng dẫn chuyển đổi cụ thể (áp dụng PP điều chỉnh hồi tố, hồi tố đơn giản hoặc phi hồi tố) thì thực hiện theo hướng dẫn đó.

  Phương pháp điều chỉnh hồi tố đơn giản là phương pháp không trình bày lại số liệu so sánh từ kỳ đầu tiên bị ảnh hưởng mà tính toán ảnh hưởng lũy kế tại ngày đầu tiên của kỳ kế toán lần đầu áp dụng chính sách kế toán mới và điều chỉnh các KM về tài sản, công nợ tương ứng vào LNSTCPP hoặc các KM khác trong VCSH tại ngày đầu tiên của kỳ kế toán áp dụng chính sách kế toán mới.

  DN phải thực hiện việc thay đổi chính sách kế toán do áp dụng lần đầu các quy định của pháp luật mà không có quy định phải điều chỉnh hồi tố, hồi tố đơn giản thì được áp dụng phương pháp điều chỉnh phi hồi tố chính sách kế toán đó.

  DN tự nguyện thay đổi chính sách kế toán thì phải áp dụng hồi tố đối với thay đổi chính sách kế toán đó.

  DN là nhà đầu tư mua trái phiếu có phát sinh các khoản chiết khấu hoặc phụ trội nếu đến thời điểm TT này có hiệu lực thi hành mà trái phiếu chưa đến thời hạn thì được lựa chọn áp dụng phương pháp điều chỉnh hồi tố hoặc điều chỉnh hồi tố đơn giản để kế toán các khoản chiết khấu, phụ trội cho BCTC kỳ đầu tiên áp dụng TT này.

  Điều khoản chuyển tiếp (tiếp)

  3- DN có CLTG HĐ phát sinh khi chuyển đổi đơn vị tiền tệ ghi sổ kế toán là VND sang một đơn vị tiền tệ ghi sổ khác và ngược lại đã được phản ánh trên số dư Có hoặc số dư Nợ TK 412 và trình bày trên BCĐKT thì kết chuyển số dư Có hoặc số dư Nợ TK 412 sang TK 4211 đồng thời phải trình bày rõ trên Bản TMBCTC về lý do và những ảnh hưởng đối với BCTC.

  4- Khi TT này có hiệu lực thi hành mà DN đang trích trước CP SCL TSCĐ nhưng hoạt động SCL TSCĐ chưa được thực hiện thì DN không tiếp tục trích trước CP SCL TSCĐ. Khi hoạt động SCL TSCĐ được thực hiện thì DN kết chuyển CP SCL TSCĐ thực tế phát sinh với số đã trích trước, số CL phân bổ dần vào CPSXKD từng kỳ.

  Hiệu lực thi hành

  Thông tư này có hiệu lực kể từ ngày 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026, thay thế các Thông tư số 200/2014/TT-BTC (trừ nội dung về kế toán CPH DNNN), Thông tư số 75/2015/TT-BTC, Thông tư số 53/2016/TT-BTC và Thông tư số 195/2012/TT-BTC ngày 15/11/2012 hướng dẫn kế toán áp dụng cho đơn vị chủ đầu tư.

  MỘT SỐ SỬA ĐỔI VỀ BIỂU MẪU, PHƯƠNG PHÁP LẬP VÀ TRÌNH BÀY BCTC

  Đối với Báo cáo tình hình tài chính của DN giả định hoạt động liên tục

  1- Khoản tiền và tương đương tiền bị giới hạn sử dụng sẽ được trình bày ở tài sản ngắn hạn khác và tài sản dài hạn khác.

  2- Bổ sung một số chỉ tiêu:

  Chỉ tiêu Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (ngắn hạn và dài hạn), bỏ chỉ tiêu cho vay trong Các khoản nợ phải thu

  Chỉ tiêu dự phòng tổn thất các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (ngắn hạn và dài hạn)

  Chỉ tiêu đầu tư ngắn hạn khác và dự phòng tổn thất đầu tư ngắn hạn khác.

  Chỉ tiêu Đầu tư góp vốn vào đơn vị khác và dự phòng tổn thất đầu tư vào đơn vị khác có bổ sung thêm nội dung liên quan đến HĐ BCC không đồng kiểm soát và hưởng lợi ích phụ thuộc vào kết quả của BCC với thời hạn còn lại trên 12 tháng.

  Nhóm chỉ tiêu về Tài sản sinh học ngắn hạn/dài hạn

  Chỉ tiêu Thuế và các khoản phải nộp nhà nước dài hạn;

  Chỉ tiêu Phải trả cổ tức, lợi nhuận.

  3- Bỏ các chỉ tiêu Quỹ hỗ trợ sắp xếp doanh nghiệp; Nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản, nguồn kinh phí và nguồn kinh phí đã hình thành TSCĐ chuyển số dư sang chỉ tiêu Vốn khác của CSH.

  1- Được lập theo nguyên tắc lập Báo cáo tình hình tài chính trên cơ sở giả định DN không đáp ứng giả định hoạt động liên tục

  2- Bỏ, bổ sung và sửa đổi tên một số chỉ tiêu tương tự như Báo cáo tình hình tài chính của DN đáp ứng giả định hoạt động liên tục

  3- Đối với số dư đầu năm của kỳ lập BCTC không đáp ứng giả định hoạt động liên tục: Trên cơ sở số dư cuối kỳ trước (giả định DN đáp ứng giả định hoạt động liên tục)

  HỆ THỐNG BÁO CÁO TÀI CHÍNH

  Người ký BCTC: Người lập, kế toán trưởng, người đại diện pháp luật của DN.

  2- Bổ sung quy định ngày phê duyệt BCTC của doanh nghiệp;
  3- Bỏ, đổi tên, bổ sung một số chỉ tiêu trên các BCTC liên quan

  SỬA ĐỔI, BỔ SUNG BCTC

  1- DN được bổ sung thêm các chỉ tiêu của BCTC nhưng phải đảm bảo quy định của Luật Kế toán và tuân thủ các nguyên tắc lập và trình bày BCTC. DN phải TM trên BCTC về những nội dung đã bổ sung so với biểu mẫu BCTC hướng dẫn tại Thông tư này.

  DN có trách nhiệm ban hành Quy chế hạch toán kế toán (hoặc tài liệu tương đương) khi bổ sung thêm các chỉ tiêu của BCTC. Quy chế phải nêu rõ sự cần thiết của việc bổ sung đó và trách nhiệm của DN trước pháp luật về các nội dung đã bổ sung. Nếu không bổ sung thêm các chỉ tiêu của BCTC thì áp dụng mẫu BCTC hướng dẫn tại Thông tư này.

  2- Trường hợp DN không thể bổ sung thêm hoặc cần sửa đổi các chỉ tiêu của BCTC thì báo cáo Bộ Tài chính để được hướng dẫn.

  1- Kỳ lập BCTC năm: Các DN phải lập BCTC năm theo quy định của Luật Kế toán
  2- Kỳ lập BCTC giữa niên độ: BCTC bán niên gồm BCTC quý (gồm cả quý IV) và BCTC bán niên (BCTC 6 tháng).
  3- Kỳ lập BCTC khác
  a) DN lập BCTC theo kỳ kế toán khác (BCTC tháng,...) theo yêu cầu của pháp luật, của công ty mẹ hoặc CSH.
  b) DN bị chia, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi loại hình DN, giải thể, phá sản phải lập BCTC tại thời điểm chia, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, giải thể, phá sản theo quy định của pháp luật.

  THỜI HẠN NỘP VÀ CÔNG KHAI BCTC

  1- Thời hạn nộp BCTC năm chậm nhất là 90 ngày, kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm. Thời hạn nộp các BCTC kỳ kế toán khác thực hiện theo quy định của pháp luật liên quan.

  2- Công ty mẹ, tổng công ty được quy định thời hạn nộp BCTC của công ty con,...

  3- Hình thức công khai BCTC: Phát hành ấn phẩm; Thông báo bằng văn bản; Niêm yết; Đăng tải trên website; Các hình thức khác

  4- DN phải kiểm toán BCTC thì khi công khai BCTC phải đính kèm báo cáo kiểm toán.

  NƠI NHẬN BCTC

  Việc nộp Báo cáo tài chính của doanh nghiệp cho cơ quan có thẩm quyền phải được thực hiện theo quy định của pháp luật có liên quan.

  Đối với các doanh nghiệp mà pháp luật quy định phải kiểm toán Báo cáo tài chính thì khi nộp Báo cáo tài chính cho các cơ quan có thẩm quyền phải đính kèm báo cáo kiểm toán theo quy định.

  Trường hợp khi Báo cáo tài chính của doanh nghiệp được lưu giữ tại Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp thì các cơ quan nhận Báo cáo tài chính của doanh nghiệp được yêu cầu cung cấp thông tin về Báo cáo tài chính của doanh nghiệp theo quy định của

  NGUYÊN TẮC PHÂN LOẠI TÀI SẢN, NỢ PHẢI TRẢ (GIẢ ĐỊNH HOẠT ĐỘNG LIÊN TỤC)

  1- Một tài sản được phân loại là ngắn hạn khi thuộc một trong các trường hợp sau:

  DN dự kiến thu hồi hoặc dự tính bán hay sử dụng tài sản đó trong một chu kỳ kinh doanh thông thường hoặc trong thời hạn từ 12 tháng trở xuống kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán;

  DN nắm giữ tài sản đó chủ yếu cho mục đích thương mại;

   

  2- Một khoản nợ phải trả được phân loại là ngắn hạn khi thuộc một trong các trường hợp sau:

  DN dự kiến thanh toán khoản nợ phải trả này trong một chu kỳ kinh doanh thông thường hoặc đến hạn thanh toán trong thời hạn từ 12 tháng trở xuống kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán

  DN nắm giữ khoản nợ phải trả chủ yếu vì mục đích kinh doanh; DN không có quyền từ chối nghĩa vụ thanh toán khoản nợ phải trả (kể cả khoản nợ phải trả sẽ được thanh toán bằng cách phát hành các công cụ vốn theo quyền chọn của bên đối tác) tại bất kỳ thời điểm nào trong thời hạn từ 12 tháng trở xuống kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán.

  THUYẾT MINH BCTC

  a) Thông tin bổ sung cho các khoản mục trình bày trong Báo cáo tình hình tài chính:

  TM các khoản tiền và tương đương tiền; HTK, TSCĐ và các tài sản, nợ phải trả khác bị hạn chế sử dụng;

  Bổ sung thuyết minh về các khoản mục có giá trị chiếm từ 10% giá trị chỉ tiêu đó trở lên;

  Bổ sung thuyết minh những chỉ tiêu mới (tài sản sinh học, BCC, cổ tức lợi nhuận phải trả, tài sản thiếu chờ xử lý, thuế tối thiểu toàn cầu, chi phí thuế TNDN,...);

  Bổ sung thuyết minh những chỉ tiêu chưa được ghi nhận trên Báo cáo tình hình tài chính nhưng cần TM cho rõ nghĩa vụ của DN (DP hoàn nguyên môi trường);

  Thuyết minh các khoản mục ngoài Báo cáo tình hình tài chính,...

   

  Đối với Báo cáo tình hình tài chính của DN không đáp ứng giả định hoạt động liên tục

  1- Được lập theo nguyên tắc lập Báo cáo tình hình tài chính trên cơ sở giả định DN không đáp ứng giả định hoạt động liên tục.

  2- Bỏ, bổ sung và sửa đổi tên một số chỉ tiêu tương tự như Báo cáo tình hình tài chính của DN đáp ứng giả định hoạt động liên tục.

  3- Đối với TMBCTC tiếp cận vẫn trên cơ sở TMBCTC của DN đáp ứng giả định hoạt động liên tục có một số chỉnh sửa phù hợp với nguyên tắc không đáp ứng giả định hoạt động liên tục.

   

  c) Thông tin bổ sung cho các khoản mục trình bày trong Báo cáo lưu chuyển tiền tệ

  Thuyết minh chi tiết về giá trị và lý do của từng khoản tiền và tương đương tiền mà doanh nghiệp đang nắm giữ nhưng không được sử dụng do có sự hạn chế của pháp luật hoặc các ràng buộc khác mà doanh nghiệp phải thực hiện.

  Bổ sung chỉ tiêu Mua và thanh lý công ty con trong kỳ báo cáo.

  Chỉ tiêu Thông tin về việc đáp ứng giả định hoạt động liên tục áp dụng đối với trường hợp Ban giám đốc xác định có tồn tại các sự kiện hoặc điều kiện có thể gây nghi ngờ đáng kể về khả năng hoạt động liên tục của đơn vị.

  Bổ sung nội dung TM về các giả định và ước tính quan trọng.

  b) Thông tin bổ sung cho các khoản mục trình bày trong Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh:

  Bổ sung Chỉ tiêu Lãi/lỗ của hoạt động bán, thanh lý BĐSĐT, bao gồm: Doanh thu bán, thanh lý BĐSĐT; Giá trị còn lại của BĐSĐT; Chi phí nhượng bán, thanh lý BĐSĐT; Lãi/lỗ của hoạt động bán, thanh lý BĐSĐT.

  Chỉ tiêu tổng doanh thu bán hàng và CCDV: Bỏ TM liên quan đến doanh thu nhận trước tiền cho thuê tài sản nhiều kỳ; doanh thu bán, thanh lý BĐSĐT;...

  Chỉ tiêu giá vốn hàng bán: Bỏ giá trị còn lại, chi phí bán, thanh lý BĐSĐT; Bổ sung dự phòng giảm giá TSSH,...

   

  • Tài sản là tiền hoặc tương đương tiền, trừ khi tài sản này bị cấm trao đổi hoặc không được sử dụng để thanh toán cho một nghĩa vụ nợ phải trả trên 12 tháng kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán.

  c) Đối với BCKQHĐKD và BCLCTT

  DN nhận sáp nhập chỉ ghi nhận số liệu của DN bị sáp nhập vào BCKQHĐKD và BCLCTT của DN mình kể từ thời điểm sáp nhập đến cuối kỳ báo cáo vào trong cột “Năm nay”. Cột “Năm trước” của DN nhận sáp nhập không thay đổi.

  DN mới chỉ trình bày số liệu kể từ thời điểm chia, tách, hợp nhất DN đến cuối kỳ báo cáo đầu tiên vào cột “Năm nay”. Cột “Năm trước” không có số liệu. DN bị tách không ghi nhận và trình bày số liệu kể từ thời điểm chia, tách, hợp nhất DN.

  DN bị coi là không hoạt động liên tục nếu dự kiến bị giải thể hoặc phá sản hoặc ngừng SXKD hoặc thu hẹp đáng kể quy mô hoạt động trong thời hạn từ 12 tháng trở xuống kể từ thời điểm kết thúc kỳ kế toán. DN phải thuyết minh khi có yếu tố không chắc chắn trọng yếu có thể gây ra sự nghi ngờ lớn về khả năng hoạt động liên tục của DN.

  1- DN vẫn được coi là hoạt động liên tục khi chuyển đổi loại hình DN; bị chia, tách, hợp nhất, sáp nhập DN; chuyển DN thành đơn vị trực thuộc và ngược lại.

  Báo cáo tình hình tài chính và TM BCTC lập theo mẫu riêng còn BCKQHĐKD và BCLCTT lập theo mẫu như DN đáp ứng giả định hoạt động liên tục.

  4- DN phải tái phân loại TS và NPT dài hạn thành ngắn hạn đồng thời phải đánh giá lại toàn bộ TS và NPT, trừ trường hợp có một bên thứ ba kế thừa quyền hoặc nghĩa vụ đối với TS hoặc NPT theo giá trị sổ sách. DN phải ghi nhận vào sổ kế toán theo giá đánh giá lại trước khi lập BC tình hình tài chính.

   
   

  CLTG do ĐGL = Số dư nguyên tệ × (TG mua bán chuyển khoản trung bình - TG bình quân gia quyền)

  10- DN phải thuyết minh chi tiết và rõ ràng về tỷ giá hối đoái áp dụng để đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ cuối kỳ trên TMBCTC và phải đảm bảo nguyên tắc nhất quán.

  Cổ phiếu mua lại của chính mình

  1- Bao gồm cổ phiếu quỹ hoặc cổ phiếu mua lại của chính mình (cổ phiếu đã phát hành bởi công ty cổ phần và được mua lại bởi chính công ty đó).

  2- Việc DN mua lại cổ phiếu của chính mình để hủy bỏ hoặc bán ra hoặc sử dụng cổ phiếu quỹ để tái phát hành hoặc dùng làm cổ phiếu thưởng được thực hiện theo quy định của pháp luật hiện hành. Khi đó, giá vốn của cổ phiếu bán ra được tính theo PP bình quân gia quyền.

  Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối

  1- Việc phân phối lợi nhuận của DN phải đảm bảo rõ ràng, rành mạch và đúng cơ chế tài chính hiện hành hoặc quy định của pháp luật liên quan.

  Sửa đổi hướng dẫn về căn cứ phân phối lợi nhuận: Các DN khi phân phối lợi nhuận cần cân nhắc đến các khoản mục phi tiền tệ nằm trong LNSTCPP có thể ảnh hưởng đến luồng tiền và khả năng chi trả cổ tức, lợi nhuận của DN, như: Khoản lãi do đánh giá lại tài sản mang đi góp vốn; do đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ; do đánh giá lại các công cụ tài chính; Các khoản mục phi tiền tệ khác...

   

•  

• Bên Có các TK phải thu khi phát sinh giao dịch nhận trước tiền của người mua.

• Các tài khoản loại vốn chủ sở hữu.

• Trường hợp DN sử dụng tỷ giá giao dịch thực tế để quy đổi các giao dịch phát sinh bằng ngoại tệ ra đồng tiền ghi sổ kế toán thì DN được sử dụng tỷ giá giao dịch thực tế đó để hạch toán cho cả bên Nợ và bên Có của tất cả các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ.

• Doanh nghiệp đồng thời phải theo dõi trên sổ kế toán chi tiết về số lượng nguyên tệ và giá trị đã được quy đổi ra đơn vị tiền tệ trong kế toán của các tài khoản là tiền mặt, tiền gửi không kỳ hạn, tiền đang chuyển, các khoản phải thu, các khoản phải trả và các tài khoản khác là khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ để làm căn cứ xác định tỷ giá ghi sổ cho từng khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ.

  DN phải tính riêng tỷ giá ghi sổ cho từng loại tiền, tài sản của doanh nghiệp (tiền mặt, tiền gửi không kỳ hạn,...) hoặc từng đối tượng công nợ (Khách hàng X, người bán Y,...) và từng loại nguyên tệ (USD, EUR, JPY,...).

  5- Áp dụng tỷ giá giao dịch thực tế